Ba năm ra trường. Hai năm 8 tháng đi làm. Chuyển qua 4 cơ quan. Kể ra cũng là một kỷ lục nhỏ cần phải suy ngẫm. Điểm chung nhất của các cơ quan đều là một tờ báo mới lập hoặc là một dự án bắt đầu triển khai. Và sự kết thúc của nó cũng đồng thời với thời điểm ra đi của mình. Tóm lại? được gì và mất gì? nếu có thể rành rọt từng điểm như việc đếm tiền thì hóa ra chẳng qua dễ dàng. Nhưng cho đến thời điểm này, đầu óc mình vẫn như đang ở trên mây nên chả thể đánh giá và tổng kết những được, mất của đời. Chỉ biết rằng, hiện tại mình đang nạp quá nhiều kiến thức, đau đáu với quá nhiều bức xúc, chất chứa quá nhiều năng lượng mà vẫn chưa tìm được một điểm nút để bung xả tất cả. Bỗng dưng sáng nay đọc lại lá thư của một người bạn viết cho mình ngày 21.6.2007, đại ý là cứ đi rồi sẽ đến, cứ ước rồi sẽ thấy, cứ làm rồi sẽ đạt được điều mà mình mong muốn. Nhưng có những thời điểm, mình chả thể làm được điều mình muốn, mình đã có nó rồi nhưng lại tuột tay làm mất nó... và thời gian cứ trôi đi và người ta bất lực vì đã không thể lấy lại những điều đó. Cuộc đời mình đã trải qua biết bao nhiêu cung bậc như thế. Có những thứ đã nằm ở trong tay chỉ cần đi tiếp thôi là sẽ đạt được điều mà mình khao khát. Nhưng, vì lợi ích trước mắt, vì lòng tự trọng, vì thói sĩ diễn, vì tầm nhìn ngắn, mình đã vứt đi tất cả và bước sang một bước ngoặt khác. Nhiều lúc nghĩ lại, có thất bại đấy, có cay đắng, có sự dày vò, có cả những niềm tiếc nuối, nhưng đó đã là lựa chọn của mình, và vì vậy hãy sống hết mình với chọn lựa đó và làm cho nó tốt hơn bằng niềm lạc quan và cố gắng của mình.
Cuộc đời, như Nguyễn Huy Thiệp đã cay đắng nhận xét, rằng nó ô trọc, trần trụi và lạnh lùng lắm. Nhưng loài người lại khoác lên nó một bức màn ảo tưởng giăng đầy những mỹ từ, những sự cứu rỗi, những niềm tin mù quáng... Nhưng, nếu không sống bằng niềm tin và sự ảo tưởng, thì sự cố gằng làm người của mỗi số phận còn có ý nghĩa gì nữa đây? Có lẽ, bài học đắt giá nhất sau gần 3 năm lăn lộn với nghề, là sự thức tỉnh về bản chất của đời sống này. Một sự thức tỉnh đã bị đánh đổi bằng rất nhiều thất vọng và đau đớn mà trước đó, khi ở tuổi 20 đã nhìn và nghĩ một cách khác về cuộc đời. Nó trần tục, ô trọc, đầy rẫy những sự bất nhẫn, độc ác, và khốn nạn, thế nhưng, chẳng nhẽ ta lại tước bỏ ở tâm hồn mình cái đức tin sáng trong của tuổi 20 ư? Nếu ta tước bỏ nó, thì hóa ra, ta đang tước bỏ và chà đạp nguồn sáng duy trì những nỗ lực tồn tại của mình ư?
Cứ tìm sẽ thấy, cứ đi sẽ đến...

bucxuc

ở khu nhà đang ở, chiều nào đi làm về cũng nhìn thấy trên những con đường vốn dành cho người đi bộ lồ lộ những viên gạch. Đó là tàn tích cuối cùng còn sót lại của những trận bóng đá của thanh niên CN- XD tràn vào. Một viên gạch có đáng là gì? nhưng là viên gạch nằm ngổn ngang trên đường đi của hàng chục cái xe máy, xe đạp, người đi bộ đi lại mỗi chiều. Viên đá nhỏ khiến người ta ức chế. Vì sự ngu dốt, vô trách nhiệm và ươn hèn của ban quan lý. Vì sự thiếu ý thức của một lũ người cũng được ăn học đến trường. Còn bao nhiêu sự vô ý thức nữa diễn ra hàng phút, hàng giờ, hàng ngày trên đất nước này...

Nếu một quốc gia muốn hiện đại hóa, nó không chỉ phải áp dụng nền kinh tế thị trường, mà nhất định phải áp dụng một nền dân chủ đại nghị cho hệ thống chính trị. Nếu không, dân tộc đó sẽ không thể nào có được một nền kinh tế thị trường lành mạnh, và cũng sẽ không thể trở thành một xã hội hiện đại với nhà nước pháp quyền. Trái lại, nó sẽ rơi vào cảnh của nhiều nước đang phát triển, gồm cả Trung Hoa: quyền lực bị thương mại hóa, tham nhũng lan tràn, một xã hội phân rẽ giữ người giàu và dân nghèo

Hồi ức ghi lại của Triệu Tử Dương

kỹ năng mềm cho các công chức nhà nước- nền giáo dục- não trạng của cơ quan công quyền....

Những ngày thật kỳ lạ
Có thời gian rảnh rỗi dành cho gia đình
Có thời gian tĩnh lặng để mà suy nghĩ
Thảnh thơi mà cũng đau đáu
Bình yên mà đầy giông bão
Mất ngủ rồi lại ngủ li bì
Bất an đủ để không thể làm một việc cho ra hồn
Hãy cố lên Đã trải qua nhiều khó khăn và thất bại
Chỉ còn một cách là đứng lên và đi tiếp, đi tiếp với sự lạc quan và tin tưởng. Hành động để mà thay đổi....

Tối qua, nói chuyện với một người bạn, thấy anh trầm ngâm tâm sự về ước muốn duy nhất của mình. Đó là ước muốn được mua một mảnh đất nhỏ gần một ngọn núi hay dòng sông nào đó, xây một căn nhà cấp 4 nho nhỏ, tự trồng rau, cày ruộng, nuôi gà, nuôi lợn để duy trì nhu cầu tồn tại và thời gian còn lại thì đọc sách, nghiên cứu... Nhưng có lẽ, giấc mơ này chẳng thể thực hiện vì anh còn quá nhiều mối ràng buộc với đời sống này
Những ràng buộc này là gì:
- Sự kỳ vọng của cha mẹ
- Những trách nhiệm và nghĩa vụ của một con người bình thường: công danh, sự nghiệp, lấy vợ, sinh con, phụng dưỡng cha mẹ
- Những tham, sân, si của cá nhân
....
Đôi lúc, mình cũng muốn vứt bỏ tất cả, bỏ đi thật xa, cứ lang thang, lang thang như một kẻ tự do ôm trong tay cả thế gian này. Muốn tích lũy thật nhiều vốn sống, trải qua nhiều cung bậc của cuộc đời, mở mắt nhìn thế giới... và viết truyện, làm thơ, viết tiểu thuyết... tất cả chỉ để thỏa mãn tình yêu dành cho văn chương và cuộc đời này
Thế nhưng, đã nhiều năm đi qua, những ước mơ thì cứ lùi xa, còn con người thì càng bó buộc trong những ràng buộc và trách nhiệm phải làm sao kiếm được nhiều tiền, phải làm sao có được một công việc tử tế và kiếm chút danh tiếng, phải lấy chồng, sinh con và báo hiếu cho cha mẹ... Cuộc đời từ chỗ nhẽ ra phải trở thành một cuộc chơi, get in nó, sống và trải nghiệm, hạnh phúc, khổ đau với mọi cung bậc của nó, thì lại trở thành những gánh nặng, bó buộc và cuối cùng là sự bất hạnh vì không được sống với con người thật của mình và không đến cùng với những điều mình mong muốn
Nhìn ở một góc nào đó, thì có lẽ phải tự trách chính bản thân mình
Nhưng nếu quan sát rộng ra thì trong xã hội này có rất nhiều con người đang phải dằn vặt mình với một đời sống như thế. Đứa bạn đi học nước ngoài bảo mình: Tớ căm thù nền GD VN P ạ. Lúc nào chúng ta cũng bị ép vào một cái khuôn, học văn học sử học địa phải trả lời đúng cái khung mới được điểm cao, mới được đanh giá là khá giỏi, mặc dù cái khung ấy nó đã lạc hậu, lỗi thời và áp đặt quá rồi. Đứa bạn tớ đã tự tử vì nó thích theo đuổi âm nhạc nhưng bố mẹ lại ép học kiến trúc để nối nghiệp; lúc học kiến trúc muốn sáng tạo, phá cách thì lại không được cổ vũ vì đi lệch với cái khung mà thầy giáo đã giới hạn và cũng chính tự thầy chôn mình ở trong đó
Cái quý nhất của con người là gì? Phải chăng là sức khỏe? là sự lao động? hay là sự TỰ DO? Một đời sống hạnh phúc khi họ được sống thật và sống đến cùng với sự tự do của mình. Nhưng nhìn vào tất cả những gì đang diễn ra trong đời sống này, từ giáo dục cho đến chính trị, tinh thần, kinh tế, văn hóa, xã hội... thì thấy rằng, người VN cũng là một trong những dân tộc bất hạnh nhất thế giới này, vì chúng ta chỉ là một dân tộc có độc lập, nhưng còn TỰ DO...???

Nhiều khi nhìn lại xung quanh

Thời gian, năm tháng, sự thay đổi của mỗi cuộc đời, số phận và những biến thiên của thời cuộc... Bỗng nhiên nhớ lại câu trả lời của nhà văn Nguyên Ngọc trên trang talawas trước thềm ĐH X của DCSVN năm 2006 là "Cuộc sống vẫn lừng lững trôi" Phải, cuộc sống vẫn lừng lững trôi và những người trí thức lạc quan yếm thế như Nguyên Ngọc vẫn tin rằng, rồi thế cuộc sẽ đổi thay, đất nước này sẽ tiến bộ hơn, phát triển hơn, tự do hơn... Đã ba năm qua, kể từ đại hội đã được nhiều người kỳ vọng như một mốc của năm 1986, khi lần đầu tiên người ta được công khai mà bàn về các vấn đề đa đảng, sở hữu nhà nước và sở hữu tư nhân, tự do báo chí, tự do tôn giáo... trên các phương tiện thông tin đại chúng... Một chút thủ thuật nhỏ của nhà cầm quyền độc tài đã khiến cho đám dân đen bừng lên muôn vàn những khát khao về một sự thay đổi khi đã phải sống quá lâu trong một bầu không khí ngột ngạt, bức xúc… Nhưng rồi, cái gì của Cesra đã trở về với Cesra... Chưa bao giờ mọi thứ về mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội... lại trở nên tồi tệ như vậy. Tài nguyên được xới lên bán cho kẻ thù, những nhóm lợi ích thao túng cả về chính trị lẫn kinh tế, môi trường bị tàn phá, tham nhũng trầm kha, báo chí bị bịt miệng, người dân mất lòng tin, những mầm dịch bức xúc xã hội sôi sục, nhiều hơn những người tin vào việc tiền có thể không mua được tất cả nhưng nhiều tiền hơn sẽ mua được tất cả và vẫn không ít kẻ ngây thơ vẫn tin rằng, chỉ cần phấn đấu hết sức mình, đi một cách trung thực bằng năng lực của mình thì sẽ được nhà nước này trọng dụng.. Bên kia bờ ảo vọng của Dương Thu Hương vẫn chưa lúc nào vơi đi tính thời sự rằng thật đáng thương cho những kẻ còn giữ những niềm tin ngu ngốc vào sự minh bạch, đạo đức, biết trọng dụng người tài, người có năng lực của bộ máy lãnh đạo này. Kẻ có tài hay người vô dụng mà không biết luồn lách, lươn lẹo, nịnh bợ, và biết cái mà cả xã hội này đang điên đảo lên là “ QUAN HỆ” thì có phấn đấu đến mạt đời cũng chỉ mãi mãi dừng lại ở vị trí như vậy… BIẾT QUAN HỆ trở thành giá trị sống được tôn thờ hàng đầu trong xã hội VN và là hệ quy chiếu cho mọi con đường dẫn đến thành công.
Trong lúc ấy, nền báo chí mà tôi tham gia như là một thành viên trong hệ thống, thì đang ở trong một tình trạng như thế nào? Sau những cuộc đàn áp, dằn mặt thô bỉ của chính quyền, thì có thể nói, ở khắp nơi, báo chí đang rơi vào một cơn khủng hoảng tồi tệ của nó. Cái gọi là lề đường bên phải – một thứ ranh rới tưởng như mơ hồ đã trở thành những tấm gông vô hình treo lủng lẳng trên đầu các ông TBT và cá nhân mỗi phóng viên trong các tòa soạn. Tham nhũng ư, sự mất dân chủ ư, sự thao túng của các nhóm lợi ích, các cá nhân chỉ vì những quyền lực cá nhân trước mắt mà sẵn sàng đưa dân tộc lùi về 20- 30 năm phát triển… ư, bô xít ư, hoang sa- trường sa ư, sự bất lực của chính quyền trong việc quản lysy mọi vấn đề của dân tộc này, đất nước này ư, tất cả được khoác lên một chữ “nhạy cảm”” vùng cấm”. Thậm chí ngay cả quyền yêu nước- cái quyền thiêng liêng nhất của một cá nhân cũng bị đặt vào lề đường bên phải của nó. Nền báo chí của lề đường bên phải đang cung cấp cho độc giả những món ăn hàng ngày gì đây? Chuyện lộ hàng, lộ ngực, sex, cướp, giết, hiếp… tất cả những gì gọi là lá cải, tất cả những gì không động đến chính trị, đến vùng nhạy cảm, tất cả những gì cổ vũ cho sự ngu dân, cổ vũ cho sự hưởng thụ, cổ vũ cho những thị hiếu thấp hèn, cổ vũ cho lòng tham, sự đốn mạt về đạo đức và tinh thần của đám đông được lên ngôi. Người ta cần gì những cái gọi là luysy tưởng, là ước mơ, là sứ mệnh cao cả của những công dân yêu nước, cái gọi là trí thức dấn thân, là phản biện, là những người ngược dòng cảnh báo cho những điều tồi tệ của xã hội, cái gọi là tự do, là tiến bộ, là phát triển. Cứ lá cái đến cùng, giải trí đến cùng, tầm thường thị dân thõa mãn những nhu cầu thấp hèn đến cùng, thế là bán được báo, là có tiền, là sống, là tồn tại và quan trọng nhất là AN TOÀN. Nền báo chí này sẽ đi đến đâu? Đất nước? dân tộc này sẽ đi đến đâu? Hơn 50 triệu nông dân đang cày mặt trên những luống ruộng, đổ mồ hôi sôi nước mắt trên những đường phố, những công nhân bị bóc lột trong những nhà máy đa quốc gia với đồng lương 2 đô/ 1 ngày trong khi những chiếc áo họ làm ra có thể bán tới hàng trăm, nghìn đô trên thị trường thế giới, những người phải nộp hàng trăm triệu cho công ty môi giới để rồi bị lừa đảo và chà đạp cả về thể xác, lẫn tâm hồn nơi xa xứ, những cô gái phải lột truồng để cho thằng đàn ông ngoại quốc sờ ngắm mua về làm vợ, những người tiêu dùng bị lừa đảo mà không có một phương tiện hữu hiệu để bảo vệ, cả một thế hệ đang cuồng say trong cơn lốc làm giàu một cách nhanh nhất, sự lên ngôi của những giá trị tiền bạc và quyền lực mà để có được nó, người ta bất chấp tất cả
Ai là người đứng ra để cảnh báo những điều này? Làm sao để mỗi người thức tỉnh và nhận ra mình cần làm gì? Phải làm gì để cuộc sống của chính mình, cuộc sống của con cháu mình, cuộc sống của đồng bào mính và đât‎ nước mình phát triển hơn, tự do, tiến bộ hơn?
Làm gì đây?

Một ngày tồi tệ. Tồi tệ. Đã rất lâu mới rơi vào một cuộc khủng hoảng đời sống lớn lao như vậy. Buổi tối, nghe đi nghe lại đến hàng chục, hàng trăm lần bản Poeme của Secret Garden trong bóng đêm. Những giai điệu réo rắt và sáng trong chẳng thể nào tan đi niềm cay đắng đang ủ dột trong cõi lòng. Chưa bao giờ lại muốn vứt bỏ tất cả mọi thứ như lúc này. Vứt bỏ tất cả. Tất cả những điều đã làm mình u uẩn và đau buồn suốt một thời gian qua. Sống như thế này, mà là sống ư? Yêu như thế này mà là yêu ư? Sống cứ lao đầu về phía trước mà không biết mình cần một cái đích như thế nào? Sống mà lúc nào cũng vật vã khổ sở vì sự đơn độc, thiếu vắng những yêu thương và chia sẻ? Còn tình yêu ư? Yêu mà không thể nói với nhau một cách sung sướng những điều nhỏ nhặt nhất? cũng chẳng hề nhớ nhung để mà khao khát gặp gỡ? lúc nào cũng chỉ muốn vứt bỏ, vứt bỏ và xóa tất cả mọi thứ ra khỏi bộ nhớ. Một thứ tình cảm nhàm chán và nhạt nhẽo kéo dài. Hai con người tồn tại bên nhau lạt lẽo chỉ đầy lên, đầy lên nỗi ức chế, buồn chán dai dẳng, dai dẳng đến mức như đang giết chết đi trong tôi tất cả mọi yêu thương, mọi rung động của những ngày xưa, của một thời xa lắm, xa lắm. Những ức chế về tình cảm, những thử thách của công việc, sự trồi lên trật xuống của biểu đồ cuộc đời, sự đơn độc và những nỗi khổ đau dày vò... Thế mà vẫn phải gồng mình lên để mà sống, để mà đi tiếp vì chẳng còn sự chọn lựa nào khác
mẹ kiếp cuộc đời! mẹ kiếp bản thân! mẹ kiếp tất cả, tất cả.....

oiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii

Cô độc, buồn chán và bế tắc, có thể gào lên mà gọi tên tất cả những cảm giác đang xâm chiếm và ngự trị trong tôi lúc này. Trưa nay, bảo với chị C, là em đang cảm thấy bị tắc ở tất cả mọi giác quan, mọi cảm xúc, mọi ý nghĩ, mọi sự sống nhỏ nhoi nhất đang tồn tại trong cơ thể mình. Mỗi giây, mỗi phút trôi qua lại là một cực hình khi không biết đến rồi ngày mai mình sẽ làm gì, sự tồn tại của mình có ý nghĩa gì đây và cuối cùng thì mình muốn gì? Điều gì sẽ làm cho mình cảm thấy hạnh phúc? Vẫn là những câu hỏi đó lặp đi lặp lại, vẫn là những cơn khủng hoảng quay đi quay lại như một chu kỳ hình sin của đời sống. Có lẽ, ước muốn duy nhất và cuối cùng của mình trong thời điểm này, là được trở về nhà, ăn cùng bố mẹ một bữa cơm, nói những câu chuyện vu vơ về anh em, hàng xóm… như những ngày còn học phổ thông, đạp xe trên những con đường vắng, vẩn vơ với những ý nghĩ về chuyện học hành, chuyện tương lai, chuyện tình cảm… Bây giờ, đời sống của mình khô cằn quá, thiếu ý nghĩa quá, thiếu yêu thương quá.. và quan trọng nhất là không có một người ở bên cạnh thực sự là một chỗ dựa, một đồng hành, một chia sẻ…
Đôi lúc tôi nghĩ về bản thân và những người xung quanh mình. Đôi lúc tôi thấy căm thù cuộc sống khi cứ phải dậy từ sáng sớm chưa bước xuống giường đã phải nghĩ hôm nay mình phải làm những việc này, việc khác, căm ghét phải đi giữa dongg đời xô bô, chen lấn về phía trước để đến một cuộc hẹn cho đúng giờ, căm ghét phải xin xỏ, phải tô vẽ về cuộc đời người khác như một đứa bồi bút bẩn thỉu, căm ghét khi phải làm những điều mình không thích chỉ để kiếm được mấy đồng duy trì một sự sống mà bản thân mình chả hề cảm thấy hạnh phúc. Nhưng ngoài cuộc sống đó ra tôi còn một sự lựa chọn nào khác đây? Đúng như một vài người đã nhận xét, tôi quá hèn nhát và bảo thủ để có thể sống một cuộc đời khác, một cuộc đời mà mình thực sự mong muốn? Cuộc đời đó là gì> đôi lúc tôi tự hỏi về nó? Sống hết mình, trải nghiệm mọi cung bậc, cảm giác, mọi vùng đất? đi lang thang đó đây, làm đủ nghề khác nhau, lắng nghe những câu chuyện về cuộc đời của những con người khác nhau? Câu chuyện của những người già như bà nội trước khi chết chỉ khao khát một ước muốn là đi bộ đến một phiên chợ quê, gánh theo vài nải chuối, mớ rau, mua cho ông mấy cái bánh rán, gặp mấy bà bạn già nói vài câu chuyện về đồng áng, nhà cửa, chó mèo… Câu chuyện của những người trung niên như bố mẹ mình với những bi kịch về một đời sống hôn nhân không hạnh phúc khi cứ phải cố sống với nhau về một mớ trách nhiệm lùng nhùng Câu chuyện của những người phụ nữ tuổi 30 khi đứng giữa ranh giới giữa một bên là sống theo quy luật, theo thói quen, theo định kiến, nguyên tắc của số đông thì sẽ an toàn nhưng bất hạnh và một bên là sống một cuộc đời thú vị nhưng mạo hiểm… Câu chuyện của một người ăn xin, một bà quét rác, một ông xe ôm cho đến câu chuyện của một lãnh đạo, chính khách… ở đằng sau tất cả những cảnh cửa tưởng là hạnh phúc mà hóa ra lại bất hạnh, tất cả cánh cửa bất hạnh hóa ra lại là hạnh phúc… Đời sống còn biết bao nhiêu điều còn chưa thể khám phá và tôi, nhiều lúc tự hỏi mình, rằng mình có bình thường không, khi cho đến tận tuổi này, vẫn không cảm thấy sốt ruột và khao khát một cuộc sống như bao người con gái bình thường khác mong muốn? Lấy chồng, sinh con, chăm lo con cái, tất tả kiếm sống, tất tả tồn tại, rồi già nua, rồi chết… Ôi cuộc sống, có những lúc tôi muốn gào lên là ta căm thù mi, nhưng tôi vẫn phải tồn tại, vẫn phải sống, vẫn phải ngụy biện cho mọi việc mình làm, vẫn phải ru ngủ, vẫn phải thỏa hiệp để trở thành một người bình thường khi mà trong lòng lúc nào cũng đầy giông bão và nỗi khát khao được quẫy đạp, được bung phá, được dứt bỏ và vò nát những gì đang nghĩ, đang làm, đang sống để trở thành một người bình thường như thế này đây?
Con đường, ngọn gió và biển cả, sự tự do sống đến trọn vẹn cho những gì mình khao khát… cuối cùng, sẽ chỉ là một ảo vọng, một giấc mơ đẹp của tuổi 20 Bởi lẽ sau những dòng viết này đây tôi sẽ trở lại với màn hình máy tính của những công việc, những deadline, những kế hoạch, những việc phải làm để sống như một kẻ bình thường giữa cuộc đời đáng chán này….

Có một thời gian nào đó, bỗng nhiên những khó khăn xô nhau đổ ập đến và tôi không biết phải làm gì để đối mặt và vượt qua nó. 27 tuổi, 3 năm đi làm, thời gian đã cho và lấy đi nhiều thứ, nhưng có một thứ chẳng thể xóa đi được, đó là nỗi bất an và hoang mang khi sống trên cõi đời này
Chưa đầy 2 năm, anh ra đi rồi đến bà nội... những mất mát và đau buồn xô nhau đổ ập đến, chưa nguôi ngoai nỗi đau này đã phải đối mặt với nỗi khau khác. Chẳng có cảm giác nào đau khổ hơn khi ta biết rằng sẽ mãi mãi trong cuộc đời này ta không còn được gặp một người thân yêu ruột thịt của ta nữa. Không muốn nghĩ đến những điều đau buồn nhưng sự mất mát và hụt hẫng cứ đè nặng trong tim Và cả những sự hoang mang về một tương lai phía trước. Mãi mãi vẫn là sự cô độc đó, là sự tìm kiếm đó để rồi lại thất vọng, sự bi quan dày vò đó, nhưng mà vẫn phải sống, vẫn phải vững vàng mà bước đi trong cuộc đời này, với những hi vọng và những niềm tin...