David Thái- Giám đốc chuỗi cà phê Highlands:

TÔI ĐÃ TỪNG RẤT GIÀU NHƯNG KHÔNG HẠNH PHÚC

Nằm ở tầng trệt của tòa cao ốc Saigon Centre trên một trong những con đường đắt nhất thành phố Hồ Chí Minh, Highlands Coffee Lê Lợi giống như một biểu tượng, hơn là một quán cà phê. Cái nóng hầm hập của Sài Gòn tưởng như không thể chạm tới không gian phía sau làn kính đen thẫm, nơi một vài nhóm doanh nhân, vài ba nghệ sĩ tên tuổi hay những du khách nước ngoài đang nhâm nhi tách cà phê trong cái mát lạnh của điều hòa và tiếng nhạc Jazz êm dịu. Ông chủ của quán cà phê này và cả hệ thống hơn 70 quán Highlands khác rải khắp Việt Nam, ngồi đối diện tôi ở một góc nhỏ, mang phong cách hài ước và hồn nhiên của một sinh viên hơn là một doanh nhân đã trải qua một hành trình 15 năm lập nghiệp không ít gian truân và cay đắng…

1995

Đó là thời điểm chàng thanh niên người Mỹ gốc Việt David Thái trở về Việt Nam với vèn vẻn 700 đô la trong túi. Trước đó, với tấm bằng quản trị kinh doanh và triết học loại xuất sắc, David Thái có thể dễ dàng bước vào một công ty danh tiếng và bắt đầu cuộc sống của một nhân viên sáng comple cà vạt đến công sở trên một con xe đắt tiền, tối tụ tập bạn bè ở những quán bar hoặc sàn nhảy và mỗi dịp cuối tuần lại “xả hơi” ở các trang trại, khu resort sang trọng.

Nhưng chàng trai trẻ chẳng thể lập trình một cuộc đời hoàn hảo.

23 năm nói thứ ngôn ngữ duy nhất là tiếng Anh - Mỹ, yêu và kết bạn với người Mỹ, sống, trải nghiệm và trưởng thành với nền văn hóa Mỹ chảy rần rật trong huyết quản, nhưng mỗi khi soi gương, David Thái không thể chối bỏ hình hài Á Đông với tóc đen, da vàng, mũi tẹt. “Tôi là ai? Là người Việt Nam nghĩa là như thế nào? Cội nguồn của tôi là gì?” Những câu hỏi cứ vang lên dày vò tâm hồn chàng trai trẻ, và như một tiếng gọi của định mệnh, anh đã quyết định trở về Việt Nam để tìm câu trả lời cho chính mình bằng suất học bổng một năm học tiếng Việt và văn hóa Việt Nam tại trường Đại học Bách Khoa Hà Nội. Và bắt đầu từ đây, cuộc đời của David Thái đã xoay chuyển sang một lối rẽ khác, mà sau này khi chiêm nghiệm lại, anh đã gọi nó bằng cái tên “số mệnh” người Việt vẫn thường hay gọi.

Chỉ vài tháng đến Việt Nam, nhờ công việc trợ lý cho các tổng giám đốc (CEO) của tạp chí Time trong chương trình "Time News Tour" tại Hà Nội, David Thái đã được một số CEO gợi ý cho một dự án kinh doanh ở Việt Nam và quán café Âu Lạc nằm ven bờ hồ Hoàn Kiếm chính là kết quả của ý tưởng này. Quán cà phê do một công ty ở Hà Nội đứng tên, David Thái làm chân chạy bàn nhưng mọi ý tưởng từ địa điểm, nội thất, pha chế cà phê đến phong cách phục vụ đều do anh thiết kế. Hơn một năm sau, khi quán cà phê bắt đầu sầm uất, phía công ty đứng tên yêu cầu thu lại quán và đề nghị anh đảm nhiệm chức “tư vấn viên”. Cũng vào năm đó, cuộc khủng hoảng tài chính châu Á bước vào tâm xoáy, mất việc, thủ tục lập công ty khó khăn, khóa học tiếng Việt kết thúc, bạn gái thúc giục… David Thái ngổn ngang giữa hai dòng. Một là trở về nước Mỹ bắt đầu lộ trình thi vào một công ty, mua nhà, sắm xe và hưởng thụ một đời sống vật chất phong phú. Hai là ở lại Việt Nam với hai bàn tay trắng và một khối thất vọng chất đầy từ những cú “sốc” văn hóa chưa bao giờ có thể hình dung đến. Và David Thái đã giải quyết bài toán ”tồn tại hay không tồn tại” bằng quyết định ở lại để giúp một người bạn thân thiết của anh - chính là người rửa cốc chén ở quán cà phê Âu Lạc (sau này là phó Tổng Giám đốc của công ty Việt Thái) lập nghiệp. Thế nhưng, từ trong thẳm sâu tâm hồn, anh biết sự ở lại của mình chính là vì lời mắc nợ “Người Việt Nam như thế nào?” vẫn chưa được thấu đáo đến tận cùng.

2002

Tại tòa nhà toà nhà Metropolitan, đối diện nhà Thờ Ðức Bà thành phố ồ Chí Minh, quán cà phê Highlands đầu tiên được khai trương với một phong cách lãng mạn mang hơi hướng cà phê Pháp. Sau đó một tuần, một quán Highlands khác mở ở Hà Nội đánh dấu cuộc đổ bộ của một hệ thống cà phê hiện đại trên khắp các đô thị lớn của Việt Nam. David Thái nhẩm lại: năm 1998-1999 thành lập công ty với văn phòng năm nhân viên và một máy điện thoại, năm 2000 viết kế hoạch kinh doanh cà phê, 2001 thương hiệu Highlands ra đời với những gói cà phê rang say đưa vào các khác sạn, siêu thị và để ra đời quán cà phê Highlands đầu tiên thì anh phải mất năm năm chuẩn bị nguồn lực. Có ai ngờ đến vào đúng năm 2002 đó, khi Highlands lan khắp nơi như vòi rồng hút khách, số lượng nhân viên tăng vọt lên hơn 300 người, đơn đặt hàng chạy không xuể… lại là lúc David Thái rơi vào cơn trầm cảm tồi tệ nhất thời trai trẻ. Cả sáu tháng liền trong lúc vợ con đang say ngủ thì người đàn ông này ngồi bất động trước bàn làm việc và liên tục đặt cho mình câu hỏi: Tại sao tôi không cảm thấy hạnh phúc? Tôi đang tìm kiếm điều gì? Những giá trị nào sẽ tạo nên ý nghĩa tồn tại của cuộc đời tôi? Sau một thời gian vật vã, David Thái đã cay đắng nhận ra mình không có tuổi thanh niên đích thực khi từ rất lâu đã không biết đến việc đọc sách, viết, suy ngẫm, chơi thể thao và chăm sóc người vợ mới sinh con. Cuối cùng, vào một đêm gần sáng, David Thái đã nhảy lên kêu hét khi “ngộ” ra con đường đến với hạnh phúc. Với cá nhân, đó là việc dành thời gian cho những đam mê, sở thích bị đánh mất từ lâu. Với gia đình, đó là yêu thương và sẻ chia chứ không phải là một ngôi biệt thự, chiếc xe đời mới hay chuyến du lịch đắt tiền. Với Highlands, đó phải là một mô hình kinh doanh giá trị kết tinh những chiều sâu văn hóa và tinh thần độc đáo, chứ không chỉ đơn thuần là một cái tên để kinh doanh và kiếm lợi nhuận.

Để hiện thực hóa tham vọng biến Highlands trở thành những gì tuyệt vời nhất về cà phê, David Thái quyết tâm xây dựng một bộ tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt cho Highlands từ khâu chọn lọc, chế biến, pha chế cho đến phong cách phục vụ. Một trung tâm chế biến cà phê Highlands với phòng thí nghiệp cùng hệ thống máy móc hiện đại đã ra đời để đảm bảo chất lượng tuyệt đối từ khâu chọn nguyên liệu, kiểm tra các mẫu hàng, bảo quản đến rang xay và đóng gói. “Đem cái gì tốt nhất của thế giới đến Việt Nam và đem cái gì tốt nhất của Việt Nam ra thế giới, đó là sứ mệnh của chúng tôi nhằm biến Highlands trở thành một thương hiệu của châu lục, của toàn cầu với cốt lõi là tâm hồn và những giá trị Việt”. David Thái tự tin nói về tham vọng của mình đã được củng cố khi hiện nay Highlands đã có khoảng 2000 lời mời nhượng quyền thương hiệu, trong đó có rất nhiều công ty đến từ Anh, Mỹ, Úc. Tuy nhiên, với những gì đã đạt được, David Thái nói anh mới chỉ đạt được 2 trong 10 bước của lộ trình đưa Highlands thành thương hiệu Việt Nam mang tính toàn cầu dựa trên những giá trị độc đáo về văn hóa và tinh thần. Điểm mấu chốt cũng chính là khó khăn lớn nhất là việc đào tạo con người của Highlands từ người vun luống cà phê, người tách lựa từng hạt cà phê cho đến người bưng ly cà phê phục vụ... làm sao phải lĩnh hội và thấm thía sâu sắc triết lý sống còn “serving people - not serving coffee” của thương hiệu. Trong niềm tin của mình David Thái luôn nghĩ rằng mỗi con người đều có một chìa khóa mở cửa mọi tiềm năng, vì thế anh không tiếc công sức và tiền của xây dựng một trung tâm đào tạo nhân lực riêng của Highlands với quyết tâm xây dựng một nguồn lực con người đạt tiêu chuẩn quốc tế trong tư duy và phong cách làm việc nhưng tâm hồn vẫn thấm đẫm văn hóa Việt. Trong số hơn 2000 nhân viên Highlands có 25 nhân viên nước ngoài đến từ nước Anh, Mỹ… đảm nhiệm mọi vị trí kể cả phục vụ bàn trên khắp các quán Highlands. Nhân viên của Highlands được hưởng mọi chế độ bảo hiểm, phúc lợi tốt nhất… để làm sao mỗi người coi công ty như gia đình của mình và từ đó họ quay lại phục vụ khách hàng và cộng đồng một cách tốt nhất có thể. David Thái nói, mỗi một có khoảng 5 triệu lượt bước chân đi vào Highlands trên cả Việt Nam và mục tiêu mà anh hướng đến chính là đưa Highlands trở thành một tiếng nói tác động đến cộng đồng nhỏ này bằng những hoạt động tuyên truyền về bình đẳng giới, giúp đỡ trẻ em nghèo đến trường, xóa bỏ định kiến ở các nhóm kỳ thị…

2009

Dường như, chỉ cách đây vài năm, mấy ai nghĩ đến một bãi đỗ xe thưa thớt, một vường hoa bị bỏ hoang, một vỉa hè lộn xộn lại có thể trở thành một quán cà phê sầm uất với một không gian lồng lộng gió nắng mà chỉ một thoáng hương cà phê cũng đủ gọi dậy mọi giác quan. Dường chỉ, chỉ ở cà phê Highlands, người ta mới có thể vừa thảnh thơi thưởng thức một ly Espresso-Full City Roast vừa ngắm những vệt nắng cuối ngày vương trên nóc nhà thờ Lớn thành phố Hồ Chí Minh hay nóc nhà Hát lớn Hà Nội. Như buổi chiều nay, khi tôi đang ngồi viết những dòng này tại một quán Highlands Hà Nội, thì phía trước tôi là một nhóm doanh nhân đang thương thảo về một bản hợp đồng, ngay bên cạnh là một nhà văn nổi tiếng đang mê mải đắm chìm trong thế giới của một cuốn sách, cách đó không xa là nhóm sinh viên sôi nổi bàn luận về một câu chuyện thời sự nào đó, cả những du khách nước ngoài, những đôi tình nhân, những đứa trẻ tung tăng chạy nhảy trong nắng chiều dịu nhẹ quyện hương cà phê thơm ngát... 15 năm đã đi qua, David Thái không nhìn Highlands như một hành trình lập nghiệp đầy gian khó, có nụ cười của hạnh phúc nhưng cũng không ít nước mắt đắng cay. Với anh, quan trọng và ý nghĩa hơn, đó là cuộc hành trình tìm về với chính mình để trả lời cho câu hỏi: Tôi là ai? Cội nguồn của tôi là gì? và Làm sao để sống một cuộc đời hạnh phúc? Ba đứa con của anh sinh ra trên mảnh đất này giờ đã nói tiếng Việt sõi hơn bố. Ngoài kinh doanh, David Thái còn dành rất nhiều thời gian cho đam mê đọc Triết học, viết và chơi thể thao như thời trai trẻ. Highlands - đứa con tinh thần của anh đã vượt ra một cái tên, một biển hiệu để trở thành một triết lý về phong cách sống của một đô thị lai căng nhiều giá trị!

Em co don ro dai cua toi oi

Một ai đó đã nói, trong mỗi con người đều có những khả năng đặc biệt nào đó. Từ rất lâu rồi, tôi đã mơ ước được sở hữu một khả năng đặc biệt, đó là khả năng nói chuyện với những người đã chết. Không biết có phải do bị ám ảnh quá nhiều vì những bộ tiểu thuyết hay không, nhưng khi đời sống ngày càng bế tắc đi, tôi lại càng có nhu cầu được giải phóng những u uẩn của mình bằng khả năng này. Thi thoảng, có những lúc giữa đêm, tôi trèo lên lan can, nhìn xuống cánh đồng phía trước nhà và bắt đầu phóng sức tưởng tượng. Tôi hình dung về gương mặt của những người thân đã mất, hoặc gương mặt của một người nào đó được nối ghép từ muôn nghìn đường nét của những người tôi đã gặp. Càng nhìn sâu vào bóng đêm, tôi lại càng thấy cuộc sống đó hiện lên rõ mòn một, dù rằng những đường nét của nó vẫn bị bao phù bằng một lớp sương mỏng mảnh mà có lẽ không bao giờ tôi chạm đến được.
Đôi lúc, có những ngày tôi sống trong một trạng thái thật kỳ lạ. Tôi nghe thấy ở trong mình có hai tiếng nói, một tiếng nói của cõi thực mà tôi đã quen đến từng thanh âm, và một tiếng nói khác, vọng ra từ một đáy sâu nào đó mà tôi không thể lần theo đến cội nguồn nảy sinh ra nó. Tiếng nói đó chẳng hề đưa lại một câu chuyện cụ thể, có bắt đầu, diễn biến và kết thúc như những câu chuyện cơm áo đến với tôi hàng ngày.
Nó chỉ đem lại cho tôi những dự cảm, những nỗi bất an mơ hồ mà ngay chính bản thân tôi cũng chẳng thể định hình. Nó là ai vậy? Phải chăng nó xuất phát từ một linh hồn nào đó còn ẩn sâu trong tôi. Mà có thể không phải, nó chỉ là một phần nào đó của kiếp sống trước vẫn đang lưu rớt vào kiếp sống này. Và tôi đang sống bằng hai thứ ký ức, một thứ ký ức có thể sờ mò, chạm ngắm nhờ những trải nghiệm đã tưng đi qua. Còn một vùng ký ức khác thao thiết bám đuổi mà chẳng bao giờ tôi có thể hình dung rõ ràng về nó. Nó cứ yên ổn sống trong tôi mà không hề biết rằng đã gây ra bao nỗi bất an, day dứt khi chưa tìm ra được cội rễ.

Tôi tồn tại trong thế giới này bằng hai bộ mặt. Một bộ mặt khoác nhiều mặt nạ khác nhau trong mỗi lần gặp gỡ với những nhân vật cần gặp gỡ để viết bài kiếm tiền. Mỗi một lần đó, tôi lại phải “lên đồng” cảm xúc của mình để hóa thân vào cuộc đời họ. Tôi vứt bỏ cái tôi của mình để hóa thác vào cuộc đời của người khác, nghĩ, khóc, nói, cười…bằng sự điều khiển của bộ óc và trái tim họ. Trở về nhà với những đêm trắng chong đèn, tôi lại sống trong những mảng tầng ký ức của người khác để viết lên cuộc đời họ, những cuộc đời có thực mà lại giả dối, giả dối vì chính cái nhìn chủ quan tôi áp đặt vào trong những bài viết. Khi được sống thực nhất với bản thân lại là lúc tâm trạng tôi xuống dốc một cách thảm hại nhất. Là lúc tôi nhìn đời sống bằng một con mắt chán chường của một kẻ không biết hiện tại đang có ý nghĩa gì và tương lai sẽ đi về đâu? Tôi đang có gì trong tay ngoài những thứ điên không thể nào rũ sạch này. Bên cạnh tôi không có những người thân ruột thịt nhất. Đã gần 8 năm nay tôi bám rễ vào chính mình như một điểm tựa dù tôi biết rằng nó mong manh, yếu đuối và đầy bất ổn, chỉ cần một cơn gió thoảng cũng đủ làm cái cây bật rễ ra khỏi mảnh đất đang cố bám trụ, không phải vì yêu thương, mà vì phải có một nơi chốn để duy trì sự sống.
Cuộc sống vẫn đang ở phía trước. Cuộc sống có lúc chẳng công bằng. Cuộc sống đôi khi là bi kịch. Giua những ước mơ không thể thực hiện do khả năng và hoàn cảnh. Con người, có lúc, không thể tự ru mình thành một kẻ ngốc để sống đơn giản, không thể xóa đi những suy nghĩ làm họ khốn khó nhưng chính nó lại làm nên ý nghĩa tồn tại của một cuộc đời duy nhất đó.
- Em cô đơn rồ dại của tôi ơi- LQV